جانب يمن بر جادهء « تهامه » « 1 » واقع است و تا « قنونا » « 2 » دو روز و تا « حلي » نيز دو روز فاصله دارد . سخن فاكهى به اين معناست كه امير مكه از مزارع آنجا ، ساليانه يكصد عِدل مكى عايدى دارد و از آبادى ديگرى به نام « دوقه » - به فاصلهء يك روز راه از « حسبه » - نيز همين ميزان عايدى دارد و از دو وادى ، دويست عِدْل و از « ليث » « 3 » نيز همين مقدار عايدى سالانه دارد . امير مكه نيز به همهء اين جاىها ، كسانى را براى جمع‌آورى اين منافع گسيل مىدارد . پس ، از اين محل‌ها ، مناطقى كه از همه دور تر است و امير در آنجا بيش از جاهاى ديگر داراى قدرت و نفوذ است ، وادى « طائف » و وادى « ليه » است كه نفوذ و نيز درآمد امير از آن مناطق ، نسبت به ديگر محل‌ها افزون‌تر است و در آنجا نمايندگانى دارد . وادى « طائف » و وادى « ليه » در حوزهء قاضى مكه واقعند و قاضى مكه در آنجا ، نمايندگانى دارد . دورترين جاها نسبت به مكه در جهت مدينه - كه امير مكه در آن نفوذ دارد - وادى « هَدَّه » ( هدة بنى جابر ) است كه در يك منزلى « مَرّ ظَهران » واقع است . كارگزاران مكه در حال حاضر آنچه را در فاصلهء « جدّه » و « رابغ » « 4 » در دريا وجود داشته باشد ، از آن خود مىدانند و بر آنند كه در محدودهء نفوذشان قرار دارد . « جُدّه » در حال حاضر و پيش از اين ، از توابع مكه بوده و در دو منزلى آن واقع است كه درباره‌اش سخن خواهيم گفت .

--> ( 1 ) - دربارهء آن نگاه كنيد به : معجم البلدان ، ج 2 ، ص 258 ( 2 ) - « قنونا » همان قنفذه است . نك : - عمر رضا كحاله « جغرافية شبه جزيرةالعرب » ، ص 28 و آن از بنادر جنوبى حجاز است ، ياقوت حموى آن را « قنونى » ذكر كرده است ( معجم البلدان ، ج 4 ، ص 409 ) . ( 3 ) - « ليث » كه اهل حجاز آن را « اللّيث » با تشديد لام و تا به جاى ثا مىخوانند ، دره‌اى است در پايين « سراة » كه به دريا ختم مىشود ( معجم البلدان ، ج 5 ، ص 28 ) . ( 4 ) - دره‌اى است ميان « بزواء » و « جحفه » پايين‌تر از « عَزْوَز » كه حاجيان از آن مىگذرند ( معجم‌البلدان ، ج 3 ، ص 11 ) .